Bandio prisio’r Dreth Gyngor ac apeliadau

Dysgu mwy am eich band Treth Gyngor

Mae Asiantaeth y Swyddfa Brisio (VOA) yn cynnal Rhestr Prisio’r Dreth Gyngor.  Mae hyn yn cynnwys gosod eiddo newydd o fewn band Treth y Cyngor a newid bandiau eiddo pan fo angen.

I ddeall pam fod eich eiddo mewn band penodol, ewch i’r dudalen Sut y caiff eiddo domestig ei asesu ar gyfer bandiau Treth Gyngor ar wefan GOV.UK.

Gallwch ofyn i’r VOA adolygu eich band Treth Gyngor os ydych chi’n meddwl ei fod yn anghywir a’ch bod wedi bod yn drethdalwr am lai na chwe mis, neu os yw eich band wedi newid yn ystod y chwe mis diwethaf.  Os nad yw hyn yn berthnasol, gallwch ofyn i’r VOA adolygu eich band Treth Gyngor, fodd bynnag, bydd angen i chi ddarparu tystiolaeth ategol gref sy’n dangos pam rydych chi’n credu bod eich eiddo yn y band anghywir.

Gallwch ddarganfod mwy drwy ymweld â’r dudalen Herio’ch band Treth Gyngor: Trosolwg ar GOV.UK.  Mae’r gwasanaeth ar-lein yn caniatáu i chi wirio’ch band a herio hynny os ydych chi’n meddwl y gallai eich band fod yn anghywir.

Gallwch gysylltu â’r VOA trwy gov.uk/cysylltu-voa.  Os na allwch ddefnyddio’r gwasanaeth ar-lein, gallwch hefyd gysylltu â nhw drwy ysgrifennu at Asiantaeth y Swyddfa Brisio, Canolfan Gwasanaeth Cwsmeriaid Durham, Wycliffe House, Green Lane, Durham, DH1 3UW

Bydd swm y Dreth Gyngor rydych chi’n ei dalu am eiddo yn dibynnu ar y band prisio y mae wedi’i osod ynddo.

Taliadau’r Dreth Gyngor 2025/2026 I weld y gwariant blynyddol disgwyliedig a’r tâl Band D ar gyfer y cyngor cymuned rydych chi’n byw ynddo, edrychwch ar ein table tâl fesul band.

Bandiau Newydd o 1 Ebrill 2005:

Band	Gwerth Eiddo
A	Hyd at £44,000
B	£44,001 hyd at £65,000
C	£65,001 hyd at £91,000
D	£91,001 hyd at £123,000
E	£123,001 hyd at £162,000
F	£162,001 hyd at £223,000
G	£223,001 hyd at £324,000
H	£324,001 hyd at £424,000
I	£424,001 ac uwch
Gwerthoedd eiddo’n seiliedig ar Brisiad 2003

Am ragor o wybodaeth cysylltwch â:

Refeniw a Budd-daliadau

Ffôn: 01633 644630

Ebost: counciltax@monmouthshire.gov.uk

Gallwch reoli eich Cyfrif Treth Gyngor trwy fynd at ein porth hunanwasanaeth ar-lein, cliciwch ar y botwm isod:

Dywedwch wrthym os ydych chi’n symud cartref

Os ydych chi’n newydd i’r ardal, wedi symud i’ch cartref cyntaf neu os mai dyma’r tro cyntaf i chi fod yn gyfrifol am dalu’r dreth gyngor, mae angen i chi roi gwybod i ni.

Os ydych eisoes wedi cofrestru gyda ni i dalu’r Dreth Gyngor, bydd angen eich rhif cyfrif Treth Gyngor arnoch er mwyn cwblhau’r ffurflen.

Cliciwch yma i fynd i’r ffurflen ar-lein Newid Cyfeiriad

Unwaith y bydd gennych ddyddiad penodol ar gyfer symud cartref, rhowch wybod i ni o fewn 21 diwrnod i’r newid.  Mae hyn yn helpu i sicrhau nad ydych chi’n talu treth gyngor ddiangen ar eiddo nad ydych yn gyfrifol amdano a bydd hefyd yn caniatáu inni roi bil cywir ar gyfer eich cyfeiriad newydd yn gyflym.

Gwnewch yn siŵr bod y wybodaeth a ddarperir yn gywir.  Gall darparu manylion ffug, camarweiniol neu anghywir arwain at orfod talu mwy o dreth gyngor nag sy’n angenrheidiol a gall beri oedi rhoi.

Os ydych chi’n derbyn Gostyngiad Treth Gyngor neu fudd-dal tai

Os ydych chi’n derbyn Gostyngiad Treth y Cyngor neu fudd-dal tai  bydd angen i chi roi gwybod ar wahân i’r tîm budd-daliadau eich bod wedi symud.

Rhoi gwybod am newid tenantiaid

Os ydych chi’n landlord neu’n asiant rheoli, rhaid i chi ddweud wrthym os oes newid tenantiaeth wedi bod.

Bydd angen i chi roi:

• eich manylion
• manylion y landlord neu’r asiant rheoli (os yw’n berthnasol)
• enw llawn y tenant
• cyfeiriad yr eiddo neu rif y cyfrif
• cyfeiriad newydd y tenant os yw’n hysbys

Cliciwch yma i fynd i’r ffurflen ar-lein Dweud am Newid Tenantiaeth

Ychwanegu rhywun at eich bil

Dim ond os gallant fod yn gyfrifol am dalu’r Dreth Gyngor y gallwn ychwanegu rhywun at eich bil, fel eich partner, cydberchennog neu gyd-denant. Os oes angen ychwanegu rhywun at eich bil, dylech anfon e-bost counciltax@monmouthshire.gov.uk gyda:

• rhif eich cyfrif
• eich cyfeiriad
• enw llawn y person sydd i’w ychwanegu
• y dyddiad y gwnaethant symud i’r eiddo
• sut maen nhw’n gyfrifol am y Dreth Gyngor (ar gyfer cydberchnogion a chyd-denantiaid, bydd angen i chi ddarparu’r prawf perthnasol fel copi o’ch cytundeb tenantiaeth ar y cyd)
• Yna byddwn yn ychwanegu eu henw ar y cyfrif a’r biliau.

Fel arfer, ni allwn ychwanegu rhywun at eich bil dim ond i gadarnhau eu bod yn breswylydd os na ellir eu dal yn atebol am y Dreth Gyngor.

Os oeddech chi’n derbyn gostyngiad person sengl ond mae rhywun wedi symud i mewn gyda chi, rhaid i chi ganslo eich gostyngiad person sengl ac ychwanegu eu henw at eich cyfrif Treth Gyngor a’ch biliau.

Dywedwch wrthym os ydych wedi newid eich enw

Os ydych wedi newid eich enw ac os hoffech i hyn gael ei ddiweddaru ar eich bil, gallwch e-bostio counciltax@monmouthshire.gov.uk gyda’r wybodaeth ganlynol:

• rhif eich cyfrif
• eich cyfeiriad
• yr enw sydd gennym ar eich cyfrif ar hyn o bryd
• beth hoffech i’ch enw gael ei newid iddo ar eich cyfrif
• y rheswm dros y newid enw e.e. priodas, ysgariad

Atodwch hefyd unrhyw brawf perthnasol o newid enw gyda’ch cais cychwynnol.

Os nad ydych yn atodi prawf, efallai y byddwn yn gofyn i chi roi tystiolaeth bellach i wirio’r newid enw hwn, fel tystysgrif priodas, gweithred unrhan gofrestredig neu brawf adnabod arall.

Mae’r dreth gyngor yn ofyniad cyfreithiol ac nid yw’n ddewisol.

Mae’r cyfrifoldeb i dalu’r dreth gyngor yn dod o dan Ddeddf Cyllid Llywodraeth Leol 1992 a rheoliadau diweddarach. Mae hon yn ddeddf a grëwyd gan senedd y Deyrnas Unedig a etholwyd yn ddemocrataidd sydd wedi derbyn cydsyniad y Goron.

Mae Rheoliadau Treth y Cyngor (Gweinyddu a Gorfodi) 1992 yn rhoi’r hawl i awdurdodau lleol fynnu treth gyngor, a ddefnyddir i ariannu gwasanaethau lleol hanfodol.

Bydd unrhyw un sy’n cadw taliadau yn ôl yn destun camau adfer yn eu herbyn. Os oes angen i’r cyngor gymryd camau, bydd costau ychwanegol ar ben y swm sy’n ddyledus.

Isod mae cyfres o gwestiynau cyffredin am gyfreithlondeb y dreth gyngor.

Er ein bod yn gwneud ein gorau glas i ateb pob ymholiad perthnasol am dreth gyngor, rydym yn cadw’r hawl i wrthod ymateb i ymholiadau sy’n canolbwyntio ar ddadleuon damcaniaethol nad oes iddynt sail statudol.

Os ydych chi’n ystyried atal taliadau’r dreth gyngor, rydym yn argymell eich bod yn gofyn am gyngor cyfreithiol gan weithiwr proffesiynol cymwysedig.

Rwy’n Rhyddfreiniwr ar y Tir – oes rhaid i mi dalu’r dreth gyngor?

Os ydych chi’n aelod o’r mudiad Rhyddfreiniwr ar y Tir sy’n credu bod pobl yn cael eu rhwymo dim ond gan statudau y maen nhw’n cydsynio iddynt, rydych yn dal i fod yn gyfrifol am dalu treth gyngor.  Nid yw cynghorau yn gofyn i drigolion gydsynio i daliadau’r dreth gyngor.  Mae’r cyfrifoldeb am dalu’r dreth gyngor yn dod o dan Ddeddf Cyllid Llywodraeth Leol 1992 a rheoliadau diweddarach.

Mae heriau cyfreithiol blaenorol gan Ryddfreinwyr ar y Tir wedi cael eu gwrthod gan y llysoedd.  Maen nhw wedi sefydlu nad oes angen cytundeb unigol, a bod gofyn cyfreithiol i lysoedd ynadon dim ond i brofi bod gorchymyn atebolrwydd wedi’i wneud – nid yw’n ofynnol iddynt gyhoeddi gorchmynion atebolrwydd unigol.

Allwch chi ddarparu contract cyfreithlon wedi’i lofnodi neu lofnod gwlyb?

Mae’r dreth gyngor yn ofyniad cyfreithiol, a does dim angen cytundeb na llofnod inc gwlyb.  Nid yw llofnod inc gwlyb yn orfodol ar wŷs llys chwaith.

Mae unrhyw gyfeiriad at y Ddeddf Cwmnïau, Deddf Contractau, Deddf Biliau Cyfnewid neu ddeddfau eraill sy’n ymwneud â chwmnïau neu gontractau yn amherthnasol.

A allwch chi ddarparu tystiolaeth bod rhwymedigaeth gyfreithlon arnaf i dalu’r dreth gyngor?

Mae’r hierarchaeth pwy yw’r sawl sy’n gyfrifol i’w gweld yn Neddf Cyllid Llywodraeth Leol 1992 p14 Rhan 1, Pennod 1, Adrannau 6-9. Nid oes angen cytundeb unigol i hyn.

Allwch chi ddarparu tystiolaeth bod gennych yr awdurdod cyfreithlon a chytundebol i enw ffuglennol cyfreithiol at ddibenion gwneud arian?

Mae mater a yw enw’n gyfreithiol neu’n ffuglennol yn amherthnasol at ddibenion y dreth gyngor. Mae’r dreth gyngor yn cael ei chodi ac yn daladwy gan bwy bynnag yw’r parti atebol, a bennir drwy gyfeirio at Ddeddf Cyllid Llywodraeth Leol 1992 a Rheoliadau’r Dreth Gyngor (gweinyddu a gorfodi) 1992.

Allwch chi gadarnhau bod y ddyled yn bodoli’n gyfreithlon?

Mae cyhoeddi hysbysiad galw am dreth gyngor (y bil) yn creu’r ddyled.

Allwch chi ddarparu derbynneb neu anfoneb manylion TAW?

Ystyrir bod y dreth gyngor y tu allan i gwmpas TAW ac ni allwn ddarparu anfoneb TAW.

Allwch chi ddweud a ydych chi’n gwmni neu’n gorfforaeth?

Mae Cyngor Sir Fynwy yn awdurdod lleol yn y sector cyhoeddus ac nid oes ganddo rif cwmni.

Allwch chi roi tystiolaeth o ble rwyf wedi rhoi caniatâd i Gyngor Sir Fynwy gadw fy nata?

O dan Reoliad 8 o Ddeddf Diogelu Data 2018, nid oes angen caniatâd ar yr awdurdod i brosesu data sy’n angenrheidiol ar gyfer cyflawni tasg a gyflawnir er budd y cyhoedd neu wrth weithredu swyddogaethau swyddogol y rheolwr ar gyfer arfer swyddogaeth a roddir gan ddeddfiad neu reol y gyfraith.  Mae bilio a chasglu’r dreth gyngor yn cael ei roi i’r awdurdod gan y ddeddfwriaeth a nodwyd yn flaenorol. Mae hyn yn unol ag Erthygl 6 (c) ac (e) Rheoliadau GDPR.

Os oes gennych ymholiad am eich treth gyngor, cysylltwch â counciltax@monmouthshire.gov.uk

Proses gyfreithiol yw’r dreth gyngor. Os yw’n ofynnol i chi dalu’r dreth gyngor ond nid ydych yn talu – neu os ydych chi ar ei hôl hi gyda thaliadau – gallai hyn arwain at gamau cyfreithiol.

Os ydych chi’n cael trafferth gwneud taliadau, cysylltwch â’n tîm cyn gynted â phosibl ar counciltax@monmouthshire.gov.uk neu ffoniwch 01633 644630.   Dysgwch pa gymorth sydd ar gael

Nodyn atgoffa Treth y Cyngor

Os byddwch yn derbyn hysbysiad atgoffa, rhaid i chi dalu’r gweddill sy’n ddyledus neu fod yn atebol i dalu’r swm sy’n weddill yn llawn.

Hysbysiad terfynol

Os ydych wedi derbyn hysbysiad terfynol, mae’n golygu:

• nid ydych wedi talu eich rhandaliadau o’r dreth gyngor fel y nodir ar eich bil
• ni allwch dalu mewn rhandaliadau mwyach, ac mae’r swm llawn bellach yn ddyledus  
• rhaid talu’r swm sy’n ymddangos fel swm hwyr ar eich hysbysiad yn llawn o fewn 14 diwrnod gwaith i ddyddiad y llythyr. 

Os na chaiff y gweddill llawn ei dalu, bydd gwŷs cael ei rhoi i chi. Bydd costau pellach yn codi wedyn a fydd yn cael eu hychwanegu at yr hyn y mae’n rhaid i chi ei dalu eisoes.

Os na allwch dalu, cysylltwch â ni oherwydd efallai y byddwn yn gallu helpu. Os gellir talu’r cyfrif yn gyfredol, efallai y byddwn yn gallu adfer eich taliadau misol.

Sut i wneud taliad treth gyngor

Gwŷs i’r llys

Os ydych wedi derbyn gwŷs llys, mae’n golygu ein bod wedi gwneud cais i’r llys ynadon am y pŵer cyfreithiol i gymryd camau pellach yn eich erbyn i adennill treth gyngor heb ei thalu a bydd costau llys yn cael eu hychwanegu at eich cyfrif.

I osgoi hyn, mae angen i chi dalu’r swm llawn ynghyd ag unrhyw gostau llys sydd wedi codi. Bydd hyn yn atal unrhyw gamau adfer pellach.

Os na allwch dalu’r swm llawn, gallwch gyflwyno cynnig cytundeb gwŷs i ofyn i gael talu trwy randaliadau

---

Gorchymyn atebolrwydd

Mae hyn yn golygu bod llys wedi rhoi’r pŵer i ni adennill ôl-ddyledion treth gyngor heb eu talu. Gellir gwneud hyn trwy ei hawlio o’ch cyflog neu fudd-daliadau, asiantiaid gorfodi, gorchymyn talu neu orchymyn methdaliad.

Os ydych wedi derbyn gorchymyn atebolrwydd, cysylltwch â ni cyn gynted â phosibl.

Cymorth Treth y Cyngor

Mae’r dreth gyngor yn broses gyfreithiol a gallech wynebu camau os nad ydych chi’n talu. Dysgwch am gymorth ôl-ddyledion y Dreth Gyngor.

Os ydych chi’n cael trafferth talu eich Treth Gyngor, cysylltwch â’n tîm cyn gynted â phosibl ar counciltax@monmouthshire.gov.uk neu ffoniwch 01633 644630.

Gallan nhw helpu i wneud eich taliadau yn fwy rheoladwy.

Gall y tîm hefyd helpu os ydych chi – neu rywun rydych chi’n ei adnabod – yn agored i niwed.

Gall hyn gynnwys pobl sydd â:

• Anawsterau corfforol, meddyliol neu ddysgu
• Cyflyrau iechyd hirsefydlog neu ddiagnosis terfynol
• Wedi profi newid sylweddol mewn amgylchiadau, fel ysgariad neu brofedigaeth
• Anawsterau ariannol difrifol

Er nad yw bod yn agored i niwed yn dileu eich rhwymedigaeth gyfreithiol i dalu, gallwn gymryd rhai camau dros dro i liniaru eich amgylchiadau uniongyrchol.  Bydd hyn yn ei le nes bod ateb mwy hirdymor yn cael ei gyrraedd.

Byddwn ni:

• Amlygu eich cyfrif i ddangos y gallech fod yn agored i niwed ac yn methu rheoli eich busnes
• Adolygu eich amgylchiadau personol cyn cymryd unrhyw gamau adennill dyledion pellach a rhowch atal y camau presennol lle bo’n briodol
• Atal unrhyw gamau rhag cael eu cymryd gan ein hasiantau gorfodi (beilïaid) 
• Ystyried eich cyfanswm dyled i ni wrth ystyried trefniadau ad-dalu
• Ceisio didyniadau uniongyrchol o fudd-dal lle bo’n bosibl
• Eich helpu i hawlio cymorth treth gyngor ac unrhyw eithriadau a gostyngiadau perthnasol
• Eich cyfeirio at ffynonellau eraill o gyngor ar ddyledion, megis Cyngor ar Bopeth, gwasanaethau cynghori ar ddyledion
• Gweithio gydag asiantaethau cynghori i gytuno ar amserlenni ad-dalu sy’n fforddiadwy a chydnabod eich dyledion blaenoriaeth

Rydym yn edrych ar bob achos ar sail rinweddau ei hun.

Efallai y byddwn yn gofyn i chi am lythyr meddyg, datganiad ariannol neu wybodaeth arall fel y gallwn weld natur / maint eich bregusrwydd.

Rheoli eich taliadau 

• Gwiriwch a ydych chi’n gymwys i gael Gostyngiadau ac Eithriadau Treth y Cyngor
• Gwiriwch pa fudd-daliadau sydd gennych hawl iddyn nhw – Cyfrifiannell Budd-daliadau – GOV.UK
• Rheoli gwariant eich cartref gan ddefnyddio  Cymorth am ddim a diduedd gydag arian, wedi’i gefnogi gan y llywodraeth | HelpwrArian

Ewch i’n tudalennau Cymorth Costau Byw i gael gwybodaeth am gymorth arall

I gael rhagor o wybodaeth am Ardrethi Busnes, gallwch lawrlwytho’r Nodiadau Esboniadol Ardrethi Busnes sy’n  esbonio rhai o’r termau y gellir eu defnyddio ar fil ardrethi annomestig.

Gallwch hefyd ddod o hyd i wybodaeth ynglŷn â sut mae cyllideb y cyngor yn cael ei gwario a gwybodaeth am gyllideb y Comisiynydd Heddlu a Throseddu Gwent yma

Mae Asiantaeth y Swyddfa Brisio (VOA) yn prisio pob eiddo busnes ar gyfer ardrethi busnes.  Mae’r prisiad yn seiliedig ar wybodaeth sydd gan y VOA am eich eiddo.  Gallwch weld a diweddaru’r wybodaeth hon yn gov.uk/dod-o-hyd-i-ardrethi-busnes.

Gallwch gysylltu â’r VOA trwy www.gov.uk/cysylltu-voa.  Os na allwch ddefnyddio’r gwasanaeth ar-lein, gallwch hefyd gysylltu â VOA ar 03000 505 505 neu yn ysgrifenedig at Asiantaeth y Swyddfa Brisio, Canolfan Gwasanaeth Cwsmeriaid Durham, Wycliffe House, Green Lane, Durham, DH1 3UW

Mae yna wahanol ffyrdd y gellir lleihau eich bil ardrethi busnes.  Mae’r rhain yn cynnwys:

Rhyddhad Gwelliannau

Ers 1 Ebrill 2024, mae Llywodraeth Cymru yn darparu Rhyddhad Gwelliannau i dalwyr ardrethi sy’n buddsoddi mewn gwelliannau i’w heiddo annomestig a fydd yn cefnogi eu busnes.

Mae Canllawiau ar gyfer Rhyddhad Gwelliannau ar gael yma.

Rhyddhad Rhwydweithiau Gwresogi

O 1 Ebrill 2024 ymlaen, mae Llywodraeth Cymru yn darparu Rhyddhad Rhwydweithiau Gwresogi.

Mae Canllawiau ar gyfer Rhyddhad Rhwydweithiau Gwresogi ar gael yma.

Rhyddhad Ardrethi Manwerthu, Hamdden a Lletygarwch yng Nghymru

Mae’r rhyddhad hwn wedi’i anelu at fusnesau a thalwyr ardrethi eraill yng Nghymru yn y sectorau manwerthu, hamdden a lletygarwch, er enghraifft siopau, tafarndai a bwytai, campfeydd, lleoliadau perfformio a gwestai.

Nod y cynllun yw darparu cymorth i eiddo cymwys trwy gynnig gostyngiad ar filiau ardrethi annomestig ar gyfer eiddo o’r fath.

Darllenwch y  canllawiau Rhyddhad Ardrethi Manwerthu, Hamdden a Lletygarwch yng Nghymru cyn gwneud cais
Gwneud cais am Rhyddhad Ardrethi Manwerthu, Hamdden a Lletygarwch yng Nghymru – 2025/26

Rhyddhad Elusennol a Dewisol 2025/26

Mae gan elusennau hawl i ryddhad ar unrhyw eiddo annomestig, sy’n cael eu defnyddio’n gyfan gwbl ac yn bennaf at ddibenion elusennol. Rhoddir rhyddhad o 80% o’r bil ardrethi. Mae gan y Cyngor ddisgresiwn i drosglwyddo’r cyfan neu ran o’r 20% sy’n weddill o fil elusen ar eiddo o’r fath a hefyd roi rhyddhad mewn perthynas ag eiddo a feddiannir gan gyrff penodol nad ydynt wedi’u sefydlu neu’n cael eu cynnal er elw.

Rhyddhad Gorfodol (uchafswm o 80%)

Mae meddianwyr y canlynol yn gymwys i gael rhyddhad gorfodol:

• Eiddo annomestig a feddiannir gan elusen neu ymddiriedolwyr elusen lle mae’r eiddo’n yn cael ei defnyddio’n gyfan gwbl neu’n bennaf at ddibenion elusennol
• Adeilad annomestig sydd wedi’i feddiannu gan sefydliad, sydd, er nad yw’n elusen gofrestredig, ag amcanion elusennol. Rhaid darparu copi o’r Erthyglau Cymdeithasiad neu gyfansoddiad y sefydliad i’w harchwilio gan y cyngor
• Yn achosion siopau elusennol, rhaid i’r eiddo fod yn gyfan gwbl neu’n bennaf ar gyfer gwerthu nwyddau a roddwyd i’r elusen a bod elw’r gwerthiant yn cael eu defnyddio at ddibenion yr elusen
• Adeiladau annomestig a feddiannir gan glybiau chwaraeon amatur cymunedol, ar yr amod bod y clybiau hyn wedi’u diffinio a’u cofrestru gyda Chyllid a Thollau EM. Mae rhagor o wybodaeth ar gael ar wefan Cyllid a Thollau EM.

Rhyddhad yn ôl disgresiwn (uchafswm o 100%)

Mae gan y Cyngor rym yn ôl disgresiwn i roi rhyddhad rhag ardrethi mewn perthynas â lle annomestig a feddiannir gan un o’r canlynol:

• Sefydliadau dielw y mae eu prif amcanion yn elusennol, dyngarol, crefyddol, neu sy’n ymwneud ag addysg, lles cymdeithasol, gwyddoniaeth, llenyddiaeth neu’r celfyddydau cain
• Sefydliadau dielw sy’n meddiannu adeiladau yn gyfan gwbl neu’n bennaf at ddibenion hamdden
• Sefydliadau sydd â hawl i ryddhad gorfodol fel y nodir uchod.

Mae pob cais am ryddhad yn ôl disgresiwn yn cael ei ystyried ar sail unigol.

Mae rhagor o wybodaeth ar gael ar dudalen we Canllawiau Llywodraeth Cymru ar Ardrethi Annomestic i Elusennau.

I gyflwyno cais, argraffwch a chwblhewch y Ffurflen Rhyddhad Gorfodol/Dewisol atodedig.

Rhyddhad Caledi

O dan adran 49 Deddf 1988, mae gan awdurdodau bwerau i roi rhyddhad o hyd at 100% i dalwr ardrethi sy’n dioddef cyni os:

• byddai’r talwr ardrethi yn dioddef cyni pe na bai’r awdurdod yn rhoi rhyddhad; ac
• mae’n rhesymol i’r awdurdod wneud hynny, gan ystyried buddiannau trethdalwyr lleol.

Gwnewch gais ysgrifenedig gyda thystiolaeth i gefnogi eich achos.  Ni ellir ystyried achosion sy’n dibynnu ar ystyriaethau ariannol y talwr ardrethi yn unig gan ei bod yn briodol ystyried buddiannau’r gymuned.

Rhyddhad Meddiannaeth Rannol – Adran 44a

Lle mae eiddo yn cael ei feddiannu’n rhannol, y rheol gyffredinol yw bod meddiannaeth o ran  o eiddo yn feddiannaeth o’r cyfan.  Gall y cyngor ystyried cais gan dalwr ardrethi am ryddhad adran 44a, lle mae’n ymddangos bod rhan o’r eiddo heb ei feddiannu am gyfnod byr o amser.

Mae rhagor o wybodaeth ar gael yn:

• Ardrethi Annomestig – Rhyddhad Ardrethi Eiddo Gwag | Busnes Cymru 

Rhyddhad Ardrethi i Fusnesau Bach

Mae cynllun rhyddhad ardrethi busnesau bach parhaol wedi’i gyflwyno yng Nghymru o 1 Ebrill 2018.  I gael gwybodaeth am y cynllun cyn 1 Ebrill 2018, gweler y daflen Rhyddhad Ardrethi a ariennir gan Lywodraeth Cymru.

Busnesau cymwys

Mae’r cynllun yn darparu ar gyfer y rhyddhad canlynol:      

• Mae’r rhan fwyaf o eiddo sydd wedi’u meddiannu sydd â gwerth ardrethol o £6,000 neu lai yn gymwys i gael rhyddhad 100%.
• Mae’r gyfradd rhyddhad yn gostwng o 100% i 0% ar gyfer eiddo sydd â gwerth ardrethol rhwng £6,001 a £12,000.  Mae rheolau gwahanol yn berthnasol i swyddfeydd post ac eiddo a ddefnyddir yn bennaf ar gyfer gofal plant gan ddarparwyr gofal plant cofrestredig.

Swyddfeydd Post

• Bydd Swyddfeydd Post (ac eiddo sy’n cynnwys swyddfa bost) sydd â gwerth ardrethol hyd at £9,000 yn derbyn rhyddhad o 100%.
• Bydd Swyddfeydd Post (ac eiddo sy’n cynnwys swyddfa bost) sydd â gwerth ardrethol rhwng £9,001 a £12,000 yn derbyn rhyddhad o 50%.

Adeiladau Gofal Plant Cofrestredig

• Ar gyfer lle gofal plant cofrestredig a ddefnyddir yn bennaf at ddibenion gofal plant neu ofal dydd gan berson sydd wedi’u cofrestru o dan Ran 2 Mesur Plant a Theuluoedd (Cymru) 2010, mae’r gyfradd rhyddhad yn gostwng o 100% i 0% ar gyfer eiddo sydd â gwerth ardrethol rhwng £6,001 a £20,500.
• Ers mis Ebrill 2019, mae darparwyr gofal plant cofrestredig wedi derbyn Rhyddhad Ardrethi Busnesau Bach (RhABB) llawn (100%).  Darparwyd hyn i ddechrau am gyfnod o dair blynedd ac fe’i hestynnwyd wedyn am dair blynedd arall.  Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi bod RhABB llawn ar gyfer darparwyr gofal plant wedi’i wneud yn barhaol.

Ardrethi Busnesau Bach ar gyfer busnesau lluosog

Mae’r cynllun newydd yn cyfyngu nifer yr eiddo sy’n gymwys i gael rhyddhad sy’n bodloni’r amodau gwerth ardrethol i ddau fesul talwr ardrethi ym mhob ardal awdurdod lleol.  Pan fo talwr ardrethi yn gyfrifol am ardrethi mwy na dau eiddo, dyfernir rhyddhad ardrethi busnesau bach i’r ddau eiddo sy’n sicrhau bod talwr ardrethi yn derbyn y rhyddhad mwyaf posibl o dan y cynllun.

Cyfrifoldeb y talwr ardrethi yw dweud wrth y cyngor os ydynt ar hyn o bryd yn derbyn Rhyddhad Ardrethi Busnesau Bach ar fwy na dau eiddo y maen nhw’n gyfrifol am dalu ardrethi busnes arnynt.

I roi gwybod am newid amgylchiadau a allai effeithio ar eich cymhwysedd ar gyfer y rhyddhad, cysylltwch â ni.

Cymhwysedd ar gyfer Rhyddhad

Er mwyn bod yn gymwys ar gyfer y rhyddhad, rhaid i bob eiddo busnes fod wedi’i feddiannu’n llawn.  Fodd bynnag, nid yw’r mathau canlynol o eiddo yn gymwys ar gyfer y rhyddhad:

• eiddo a feddiannir gan gyngor, awdurdod heddlu neu’r Goron; 
• eiddo a feddiannir gan elusennau neu gan glybiau cofrestredig neu gan gyrff nid-er-elw y mae eu prif amcanion yn ddyngarol neu’n grefyddol neu sy’n ymwneud ag addysg, lles cymdeithasol, gwyddoniaeth, llenyddiaeth neu’r celfyddydau cain; 
• cytiau glan môr; 
• hawliau hysbysebu; 
• meysydd parcio a chilfachau; 
• gwaith carthffosiaeth; 
• gorsafoedd cyfathrebu electronig.

Sut i wneud cais

Os oes gan yr eiddo rydych chi’n ei feddiannu werth ardrethol o hyd at £12,000, rhoddir rhyddhad ardrethi busnesau bach yn awtomatig i’ch bil felly nid oes angen i chi wneud cais.

Os ydych chi’n meddwl bod yr eiddo rydych chi’n ei feddiannu yn bodloni’r meini prawf ar gyfer eiddo Gofal Plant Cofrestredig neu Swyddfa’r Post, cysylltwch â ni gan fod angen cadarnhad ysgrifenedig cyn y gellir dyfarnu’r rhyddhad.

Mae rhagor o wybodaeth ar gael Ardrethi Annomestig – Rhyddhad Ardrethi Busnesau Bach | Busnes Cymru

Ardrethi Eiddo Heb ei Feddiannu

Gall eiddo annomestig, sydd heb eu meddiannu, fod yn destun ardrethi eiddo gwag.  Codir ardrethi eiddo gwag ar raddfa 100% o’r atebolrwydd arferol.  Mae atebolrwydd yn dechrau ar ôl i’r eiddo fod yn wag am dri mis, neu, yn achos ffatrïoedd a warysau, ar ôl i’r eiddo fod yn wag am chwe mis.

Ni fydd lle sydd wedi derbyn yr eithriad eiddo gwag 3 mis neu 6 mis yn gymwys ar gyfer yr eithriad unwaith eto nes bod yr eiddo wedi’i feddiannu’n barhaus am o leiaf 26 wythnos.

Mae rhai mathau o eiddo heb eu meddiannu wedi’u heithrio rhag ardrethi eiddo gwag.  Mae’r rhain yn cynnwys:

• Eiddo sydd â gwerth ardrethol o lai na £2,600 (o 01/04/11).  Cyn hyn, y terfyn oedd £15,000 ar gyfer y cyfnod 01/04/09-31/03/10 a £18,000 ar gyfer y cyfnod 01/04/10-31/03/11;
• Henebion ac adeiladau rhestredig;
• Eiddo na ellir eu meddiannu’n gyfreithlon;
• Eiddo lle mae’r person sydd â hawl i feddiannu yn ddiddymwr neu’n ymddiriedolwr methdaliad;
• Eiddo lle mae’r person sydd â’r hawl i’w feddiannu yn ysgutor person sydd wedi marw;
• Eiddo elusennau a chlybiau chwaraeon amatur cymunedol os yw’r eiddo yn debygol o fod yn gyfan gwbl neu’n bennaf at ddibenion elusennol neu at ddibenion clwb chwaraeon;
• Eiddo lle mae’r person sydd â hawl i feddiannu yn weinyddwr (Daeth hyn i rym ar 1 Tachwedd 2008).

Mae rhagor o wybodaeth ar gael ar Ardrethi Annomestig – Rhyddhad Ardrethi Eiddo Gwag | Busnes Cymru

Rhyddhad Trosiannol

Yn dilyn ailbrisio 2023 roedd gan rai eiddo hawl i Ryddhad Ardrethi Trosiannol.  Mae rhagor o wybodaeth ar gael yn Ardrethi Annomestig – Rhyddhad Ardrethi Trosiannol ar gyfer Ailbrisiad 2023 | Busnes Cymru

Rhaid i chi roi gwybod i ni os ydych chi’n symud eiddo busnes, yn rhoi’r gorau i fasnachu neu’n cymryd drosodd eiddo ychwanegol.

I roi gwybod i ni am unrhyw un o’r newidiadau hyn, argraffwch a chwblhewch y Ffurflen Ymholiad Ardrethi Busnes atodedig.

Os na fyddwch yn talu rhandaliad o’ch Ardrethi Busnes mewn da bryd, anfonir nodyn atgoffa yn nodi faint y mae angen i chi ei dalu.

Os na fyddwch yn talu ar ôl i ni anfon nodyn atgoffa atoch ac os na fyddwch yn gwneud yr holl daliadau pellach mewn da bryd, byddwch yn colli’r hawl i dalu trwy randaliadau.

Bydd y Cyngor yn mynnu’r tâl llawn ar unwaith ac efallai y bydd Gwŷs yn cael ei gyhoeddi i chi ymddangos yn y Llys Ynadon.  Bydd unrhyw wŷs a roddir yn cynnwys costau o £70 . Oni dderbynnir taliad, bydd y Cyngor yn gwneud cais i’r Llys am orchymyn atebolrwydd.

Os ydych chi’n cael trafferth talu eich Ardrethi Busnes, cysylltwch â ni ar unwaith ar 01633 644630.  Peidiwch ag aros i ni anfon nodyn atgoffa atoch.

Gyda chyfrif ardrethi busnes ar-lein gallwch:

• sefydlu debyd uniongyrchol
• gweld eich cyfrif
• newid i e-filio di-bapur
• diweddaru eich gwybodaeth gyswllt
• lanlwytho tystiolaeth
• dod o hyd i werth ardrethol busnes yn Sir Fynwy

I ddefnyddio’r cyfleuster hwn, rhaid bod gyda chi eich bil neu’ch hysbysiad diweddaraf gennym lle gallwch weld eich ‘allwedd ar-lein’ unigryw a’ch ‘cyfeirnod cyfrif’ sydd eu hangen i’ch gwirio.

Cyrchwch y gwasanaeth ardrethi busnes ar-lein