Cefndir
Mae naw afon yng Nghymru sydd wedi’u dynodi fel De https://www.gov.wales/special-areas-conservation o dan y Rheoliadau Cynefinoedd. Y rhain yw Afonydd Cleddau, Eden, Gwyrfai, Teifi, Tywi, Glaslyn, Dyfrdwy, Wysg a Gwy. Ym mis Ionawr 2021 cyhoeddodd Cyfoeth Naturiol Cymru (NRW) dargedau newydd i leihau’r crynodiad o ACA’S ffosfforws ledled Cymru.
Dangosodd yr adolygiad tystiolaeth fod dros 60% o’r cyrff dŵr a aseswyd mewn dalgylchoedd afonydd Ardaloedd Cadwraeth Arbennig (ACA) yn methu â chyrraedd y targedau ansawdd dŵr diwygiedig ar gyfer ffosfforws. Cyhoeddwyd diweddariad i dargedau ffosfforws ym mis Awst 2023 ‘Diweddariad i dargedau ffosfforws ar gyfer cyrff dŵr mewn afonydd Ardal Cadwraeth Arbennig (ACA) yng Nghymru’. Gellir dod o hyd i’r ddau adroddiad yma: https://naturalresourceswales.gov.uk/evidence-and-data/research-and-reports/water-reports/
O dan Rheoliadau Cadwraeth Cynefinoedd a Rhywogaethau 2017 (fel y’u diwygiwyd), Rhaid i awdurdodau cynllunio lleol sicrhau nad yw datblygiadau newydd yn cyfrannu at gyfoethogi maetholion ymhellach mewn dalgylchoedd ACA sy’n methu. Yn Sir Fynwy mae’r rhain fel a ganlyn:
- Afon Brynbuga
- Afon Wye
Canllawiau Diweddaraf
NRW yn parhau i ddarparu diweddariad arweiniad ynghylch sut y dylai awdurdodau cynllunio lleol brosesu ceisiadau cynllunio sy’n effeithio ar faetholion sy’n sensitif ACAs.
Yng ngoleuni’r wybodaeth wedi’i diweddaru hon, bydd pob cais cynllunio o fewn ardaloedd yr effeithir arnynt nad ydynt wedi’u penderfynu eto yn destun adolygiad gofalus.
Bydd pob cais newydd hefyd yn cael ei asesu yn unol â’r canllawiau diweddaraf hyn.
Cyfrifiannell Cymru Gyfan
Yr Cyfrifiannell Cyllideb Maetholion Cymru Gyfan yn offeryn rhad ac am ddim ar gyfer asesu effaith debygol cynigion datblygu ar faetholion. Mae’n helpu ymgeiswyr i:
- Nodwch a oes angen niwtraliaeth maetholion;
- Cyfrifwch gyfanswm y llwyth maetholion mewn kg/blwyddyn; a
- Cynllunio lliniaru priodol yn seiliedig ar fanylion y safle.
Rydym yn argymell defnyddio’r offeryn hwn. Defnyddiwch y gyfrifiannell os yw eich datblygiad:
- Yn gorwedd o fewn dalgylch Ardal Cadwraeth Arbennig (ACA);
- Yn cynyddu gollyngiadau i Waith Trin Dŵr Gwastraff (WwTW) sy’n draenio i ACA; a / neu
- Yn cynyddu arosiadau dros nos neu ymwelwyr / gweithwyr o’r tu allan i’r dalgylch.