Yn dilyn tystiolaeth newydd am effeithiau amgylcheddol ffosffad mewn cyrsiau dŵr, mae Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC) wedi mabwysiadu targedau llymach ar gyfer ansawdd dŵr cyrsiau dŵr ac wedi cynnal asesiad o’r 9 Ardal Gadwraeth Arbennig Afonol yng Nghymru. Mae’r asesiad hwn wedi sefydlu bod achosion o doriadau ffosfforws yn gyffredin o fewn afonydd ACA Cymru gyda dros 60% o gyrff dŵr yn methu yn erbyn y targedau heriol a osodwyd.

O fewn Sir Fynwy nodwyd bod 88% o gyrff dŵr yr Afon Wysg wedi methu â chyrraedd y targed gofynnol a bod 67% o gyrff dŵr yr Afon Gwy wedi methu â chyrraedd y targed gofynnol. O ganlyniad i’r methiant hwn, mae CNC wedi cyhoeddi canllawiau cynllunio manwl i sicrhau nad yw gallu amgylcheddol yr afonydd yn dirywio ymhellach. Mae angen i unrhyw ddatblygiad arfaethedig o fewn dalgylchoedd yr afonydd, a allai gynyddu lefelau ffosffad, ddangos yn glir o fewn cais cynllunio y gall y datblygiad ddangos niwtraliaeth neu welliant o ran ffosffad yn ei ddyluniad a/neu ei gyfraniad i’r corff dŵr. Yn y rhan fwyaf o achosion, prin fydd y capasiti i gysylltu â’r system garthffosiaeth gyhoeddus a bydd yn rhaid dod o hyd i ateb arall. Bydd y gofyniad hwn ar ystyriaethau draenio yn effeithio ar yr holl ddatblygiadau sy’n cynyddu maint neu grynhoad gwastraff dŵr.

Mae cynllun i ddangos dalgylch yr afonydd i’w weld yma

Mae angen rhoi ystyriaeth sylweddol i gynigion draenio ar gyfer cynigion datblygu yn y dalgylchoedd hyn a chyn cyflwyno cais i’r Awdurdod Cynllunio Lleol ac anogir cwsmeriaid i ymgysylltu â’n gwasanaeth cynghori cyn ymgeisio i drafod derbynioldeb cynigion https://www.monmouthshire.gov.uk/cy/cynllunio-3/cyn-gwneud-cais/.

Mae CNC wedi darparu canllawiau cynllunio interim ar gyfer datblygwyr sy’n amlinellu pa fath o ddatblygiad sy’n annhebygol o gael effaith ar lefelau ffosffad yn y cyrsiau dŵr. Mae’r canllawiau hyn i’w gweld yma (dolen i Ganllawiau Cynllunio Dros Dro ynghlwm). Ceir gwybodaeth fanwl am y mater hwn yn uniongyrchol ar wefan Cyfoeth Naturiol Cymru hefyd : – https://naturalresources.wales/about-us/news-and-events/news/tighter-phosphate-targets-change-our-view-of-the-state-of-welsh-rivers/?lang=cy

Fel y mae’r canllawiau’n amlinellu, yn anffodus os na all y cais cynllunio ddangos tystiolaeth y byddai’r cynnig datblygu yn arwain at niwtraliaeth neu welliant ffosffad, yna ni fyddai’r Awdurdod Cynllunio Lleol yn gallu cefnogi’r cais o ystyried yr effaith annerbyniol ar ansawdd dŵr yr afonydd sydd wedi’u dynodi’n sensitif fel ardaloedd cadwraeth arbennig.

Mae gan y canllawiau newydd hyn oblygiadau sylweddol o ran cynigion datblygu ac rydym yn gweithio gyda Chyfoeth Naturiol Cymru a’n swyddogion bioamrywiaeth i sicrhau ein bod yn gallu sicrhau ein bod yn datblygu cynigion datblygu nad ydynt yn niweidio gallu amgylcheddol ein cyrsiau dŵr. Fel y gallwch werthfawrogi, mae swyddogion achos yn ymgymryd â’r goblygiadau ar gyfer ceisiadau cynllunio cyfredol ac yn dod o hyd i atebion sy’n cydymffurfio â gofynion y canllawiau cynllunio dros dro newydd gyda CNC. Byddwn yn diweddaru’r dudalen hon gyda rhagor o wybodaeth cyn gynted ag y gallwn, a byddwn yn diweddaru’r dudalen we hon yn rheolaidd i roi gwybod i chi am y cynnydd.