Daeth disgyblion o ysgolion uwchradd Sir Fynwy ynghyd yn Ysgol 3-19 y Brenin Harri VIII yn y Fenni ddydd Gwener 3 Gorffennaf ar gyfer Cynhadledd Llysgenhadon Mislif gyntaf erioed y sir. Roedd yn ddathliad o bobl ifanc sy’n gyrru newid cadarnhaol, yn chwalu stigma ac yn hyrwyddo urddas mislif yn eu hysgolion a’u cymunedau.
Roedd y digwyddiad yn arddangos llwyddiannau’r Rhaglen Llysgenhadon Mislif, sy’n rhan o waith Cyngor Sir Fynwy drwy Gronfa Urddas Mislif Llywodraeth Cymru.
Wedi’i chyflwyno gan Womb Wisdom ym mhob un o bedair ysgol uwchradd Sir Fynwy, mae’r rhaglen lles dan arweiniad cyfoedion yn grymuso pobl ifanc i ddod yn eiriolwyr hyderus dros iechyd mislif. Trwy hyfforddiant llysgenhadon, gweithdai, cynulliadau, sesiynau galw heibio ac ymgyrchoedd ymwybyddiaeth, mae disgyblion yn datblygu’r sgiliau, yr hyder a’r wybodaeth i gefnogi eu cyfoedion, herio camsyniadau a gwella mynediad at wybodaeth gywir a chynhyrchion mislif.
Wedi’i seilio ar y Cod Addysg Perthnasoedd a Rhywioldeb Cymru, mae’r rhaglen yn creu mannau diogel a chynhwysol lle mae sgyrsiau am y mislif yn cael eu normaleiddio, gan helpu pobl ifanc i deimlo eu bod yn wybodus, yn cael eu cefnogi a’u grymuso.
Daeth y gynhadledd â llysgenhadon o blith disgyblion, staff ysgolion a phartneriaid ynghyd i ddathlu llwyddiannau, rhannu profiadau ac archwilio sut y gall pobl ifanc barhau i arwain y sgwrs ynghylch iechyd a lles mislif.
Mae’r rhaglen eisoes wedi cael effaith barhaol ar draws ysgolion Sir Fynwy. Mae adborth yn dangos bod disgyblion yn teimlo’n fwy parod, yn llai pryderus ac yn fwy hyderus wrth siarad am y mislif, tra bod llysgenhadon yn ennill sgiliau arweinyddiaeth, cyfathrebu a mentora cyfoedion gwerthfawr.
Mae ysgolion wedi adrodd am fwy o les, llais cryfach gan fyfyrwyr a diwylliant mwy cynhwysol, gyda disgyblion o wahanol grwpiau blwyddyn yn gweithio gyda’i gilydd i herio stigma a hyrwyddo dealltwriaeth. Mae cyfranogwyr wedi disgrifio teimlo’n fwy hyderus yn eu cyrff, yn well o ran gallu gefnogi ffrindiau ac yn fwy cyfforddus yn ceisio help pan fo angen.
Yn bwysig, mae ysgolion yn dweud bod yr effaith yn ymestyn ymhell y tu hwnt i sesiynau unigol, gan helpu i greu amgylcheddau lle nad yw unrhyw berson ifanc yn teimlo’n ynysig neu’n chwithig o ganlyniad i’w profiad o’r mislif a lle mae sgyrsiau am y mislif yn agored, yn gefnogol ac heb feirniadaeth.
“Rwy’n mwynhau gallu helpu eraill yng nghymuned yr ysgol, mae disgyblion eraill yn gwybod pwy ydym ni ac yn dod atom i ofyn cwestiynau a dysgu am gynnyrch, ychydig fel bod yn chwaer fawr yn yr ysgol,” meddai un o’r myfyrwyr a gymerodd ran, gan adlewyrchu barn llawer o gyfranogwyr.
Mae effaith y Gronfa Urddas Cyfnod ehangach ar draws Sir Fynwy hefyd yn dangos maint y cymorth sy’n cael ei ddarparu ar draws y sir. Dros y flwyddyn ddiwethaf:
- Mae 4,761 o ddillad isaf mislif am ddim wedi eu dosbarthu
- Mae 23,860 o damponau am ddim wedi eu rhoi
- Mae 30,644 o nwyddau glanweithdra am ddim wedi eu darparu
- Mae cynhyrchion mislif am ddim wedi eu rhoi trwy 43 o sefydliadau cymunedol
- Mae cynhyrchion am ddim ar gael yn 100% o ysgolion, canolfannau hamdden a hybiau Sir Fynwy
- Mae 140 o staff a gwirfoddolwyr wedi cefnogi’r cynllun
Mae’r ffigurau hyn yn tynnu sylw at ymrwymiad parhaus Cyngor Sir Fynwy i sicrhau bod pawb yn gallu cael mynediad at y cynhyrchion, yr addysg a’r gefnogaeth y mae eu hangen arnynt, pryd bynnag y mae eu hangen arnynt.
Dywedodd y Cynghorydd Angela Sandles, Aelod Cabinet Cyngor Sir Fynwy dros Gydraddoldeb ac Ymgysylltu: “Mae’r Rhaglen Llysgenhadon Mislif yn enghraifft wych o bobl ifanc yn arwain newid cadarnhaol yn eu hysgolion a’u cymunedau. Trwy roi’r wybodaeth, yr hyder a’r llwyfan i fyfyrwyr ddod yn llysgenhadon, rydym yn helpu i chwalu rhwystrau, herio stigma a sicrhau bod pawb yn gallu cael mynediad at y gefnogaeth a’r cynhyrchion y mae eu hangen arnynt.
“Yr hyn sydd wedi bod yn arbennig o ysbrydoledig yw gweld y bobl ifanc hyn yn dod yn fodelau rôl i’w cyfoedion. Trwy eu hangerdd, eu tosturi a’u harweinyddiaeth, maen nhw’n helpu i greu cymunedau ysgol lle mae’r mislif yn cael ei drafod yn agored, mae cefnogaeth ar gael yn rhwydd a does neb yn teimlo embaras neu wedi’i gadael ar ôl.
“Mae’r cyflawniadau a ddathlwyd yn y gynhadledd hon yn dangos gwahaniaeth gwirioneddol a pharhaol y rhaglen ar draws Sir Fynwy.”
Mae’r gynhadledd yn nodi carreg filltir bwysig arall yn ymrwymiad Sir Fynwy i urddas mislif, gan ddangos sut y gall grymuso pobl ifanc i arwain sgyrsiau greu newid parhaol a helpu i adeiladu cymunedau ysgol mwy cynhwysol a chefnogol i bawb.
