Pan mae perygl yn ymddangos yn sydyn a bod yn rhaid cyfyngu ffordd yn syth, gall y cyngor weithredu ar unwaith drwy gyhoeddi hysbysiad dros dro. Mae pobl yn aml yn galw hyn yn gau ffordd argyfwng neu Orchymyn Rheoli Traffig argyfwng. Yn gyfreithiol mae’n hysbysiad dan adran 14(2) Deddf Rheoleiddio Traffig Ffyrdd 1984. Yn wahanol i orchymyn dros dro, nid yw’n rhaid ei hysbysebu ymlaen llaw felly gall ddod i rym heb oedi.
Pan fydd y cyngor yn defnyddio un
Mae’r cyngor yn cyhoeddi hysbysiad argyfwng ar gyfer peryglon sydyn na all aros, tebyg i:
- llifogydd neu dirlithriad
- prif bibell ddŵr wedi rhwygo neu goeden wedi syrthio
- ffordd wedi dymchwel neu fethiant strwythurol
- difrod tân neu ddamwain ddifrifol
- gwaith trwsio argyfwng sy’n rhaid iddo ddechrau ar unwaith
Pa mor hir y mae’n parhau
Mae hysbysiad argyfwng am dymor byr. Gall hysbysiad a wnaed oherwydd perygl i’r cyhoedd neu ddifrod difrifol i’r ffordd barhau am hyd at 21 diwrnod. Gellir parhau hysbysiad perygl unwaith, drwy un hysbysiad pellach, os na chafodd y perygl ei ddatrys. Os oes angen i’r cyfyngiad barhau am fwy o amser, bydd y cyngor yn gwneud gorchymyn dros dro dan y broses gorchymyn dros dro ac yn ei barhau y ffordd honno.
Sut mae’r cyngor yn rhoi hysbysiad ar waith
- Cyhoeddi’r hysbysiad. Mae’r cyngor yn cyhoeddi’r hysbysiad a daw’r cyfyngiad i rym ar unwaith.
- Rhoi arwyddion ar y ffordd. Mae’r ymgeisydd yn codi arwyddion a rhwystrau fel bod gyrwyr a cherddwyr yn gwybod beth sydd yno.
- Cael gorchymyn yn ei le os oes angen. Os oes rhaid cadw cyfyngiad ar y ffordd tu hwnt i oes yr hysbysiad, gall y cyngor wneud gorchymyn dros dro i’w barhau.
Mae’n drosedd anwybyddu cyfyngiad a gafodd ei roi yn ei le dan adran 14, p’un ai drwy orchymyn neu drwy hysbysiad.
Pwy sy’n cyhoeddi’r hysbysiad
Y cyngor sy’n cyhoeddi hysbysiadau argyfwng ar gyfer ffyrdd lle mae ef yw’r awdurdod priffyrdd. Ar gefnffyrdd, Llywodraeth Cymru a’i asiant cefnffyrdd sy’n gyfrifol.
Os dymunwch wneud cais am Orchymyn Rheoli Traffig Dros Dro Argyfwng, llenwch a chyflwynwch y ffurflen yma, gan nodi’n glir ei fod yn argyfwng, a’i ddychwelyd gyda’r holl ddogfennau sydd eu hangen i’r cyfeiriadau e-bost a restrir.
Mae Gorchmynion Rheoli Traffig Dros Dro Argyfwng ar gyfer sefyllfaoedd brys lle mae angen gweithredu ar unwaith (e.e. gwaith i drin risg iechyd a diogelwch).