Crëwyd y dudalen hon i ddiweddaru trigolion a busnesau am Hen Bont Gwy, Cas-gwent.
Gallwch weld llinell amser gyda’r diweddariadau isod.
Cliciwch yma i fynd yn syth at yr adran Cwestiynau Cyffredin
Diweddaraid : 01/04/2026
Ar ddydd Mercher, 31 Mawrth 2026, bu cynrychiolwyr Cyngor Sir Fynwy, Cyngor Sir Gaerloyw a Chyngor Dosbarth Fforest y Ddena yn bresennol mewn cyfarfod lle cyflwynodd peirianwyr WSP ganfyddiadau diweddaraf archwiliad Mawrth 2026.
Mae’r craciau newydd a nodwyd wedi’u lleoli yn darnau strwythurol fertigol ym Mhier 2 a 4. Credir bod y cracio wedi’i achosi gan newidiadau thermol yn ystod y tywydd oer a welwyd dros y misoedd diwethaf.
Ceir y pecyn sleidiau cyflwyno isod.
Datganiad: 31/03/2026
Mae Hen Bont Gwy yng Nghas-gwent ar gau am resymau diogelwch ac ni ddylid ei defnyddio.
Mae Cyngor Sir Fynwy yn parchu’r hawl i brotestio’n heddychlon ac yn deall pryder y cyhoedd ynghylch cau’r bont.
Mae peirianwyr arbenigol wedi cadarnhau bod y bont yn peri peryg, yn dilyn darganfod craciau newydd yn y strwythur haearn bwrw. Er mwyn diogelwch pawb, rhaid cadw oddi ar y bont, ac ni ddylid symud y rhwystrau.
Rydym yn gweithio gyda pheirianwyr i ddarganfod datrysiad diogel.
Diweddariad: 27/03/2026
Mae Cyngor Sir Fynwy wedi gwneud y penderfyniad i gau’r Hen Bont Gwy yng Nghas-gwent i bob defnyddiwr yn dilyn argymhellion gan beirianwyr arbenigol.
Mae’r bont, sy’n cysylltu Stryd y Bont â Bryn Castleford, wedi bod ar gau i draffig ers sawl mis tra bo archwiliadau cynyddol wedi’u cynnal.
Yn ystod archwiliad yr wythnos hon, wnaeth sawl crac newydd yn y strwythur haearn bwrw ddod ir olwg. Cynghorwyd gan y peirianwyr arbenigol fod hyn yn peri risg sylweddol i gerddwyr.
Yng ngolwg diogelwch, eu hargymhelliad yw ein bod yn cau’r bont i bob defnyddiwr ar unwaith.
Bydd Cyngor Sir Fynwy yn symud tîm i weithredu’r cau hwn gyda’r nos ar y 27ain o Fawrth ac yn parhau i weithio gyda’r peirianwyr i ganfod atebion.
Diweddariad: 10/2025
Yn ystod archwiliad monitro rheolaidd o Hen Bont Gwy yng Nghas-gwent ar ddydd Mercher, 1 Hydref2025, derbyniodd y cyngor argymhelliad gan y peirianwyr pont ymgynghorol i gau’r bont yn syth i draffig oherwydd arwyddion o ddifrod strwythurol.
Wrth archwilio, darganfuwyd crac yn y trawst strwythurol ar Biler 2. Isod, gallwch weld delweddau o’r ardal yr effeithiwyd arni ynghyd â chynllun agos o’r crac a nodwyd.
Rydym yn trafod y camau nesaf gyda’r peirianwyr ar hyn o bryd, ond bydd y bont ar gau i draffig cerbydau hyd nes y rhoddir gwybod yn wahanol.
Agorwyd Hen Bont Gwy, a adeiladwyd o haearn bwrw, ym mis Gorffennaf 1816. Mae Cyngor Sir Fynwy wedi bod yn monitro’r bont yn barhaus gyda chymorth peirianwyr arbenigol ers 2018.
Byddwn yn parhau i roi’r wybodaeth ddiweddaraf i’n trigolion drwy’r dudalen hon ac ar ein platfformau cyfryngau cymdeithasol.
Am ragor o wybodaeth, darllenwch y Cwestiynau Cyffredin hyn
Cynhaliwyd archwiliadau ar y bont ers y 1970au. Mae’r bont wedi’i chategoreiddio fel Strwythur Priffyrdd Is-safonol ac mae’n cael ei rheoli yn unol â CS470 a CS454. Mae’r drefn fonitro bresennol bob chwe mis.
Darganfuwyd y cracio yn gyntaf yn 2018. Ar y pryd, gwnaeth peirianwyr gyfrifiadau a phenderfynu, er bod y bont yn is-safonol, y gallai aros ar agor gyda therfyn o 3 tunnell ar gerbydau a gydag archwiliadau ychwanegol. Fodd bynnag, cytunwyd hefyd y byddai angen cau’r bont ar unwaith petai crac newydd yn cael ei ddarganfod gan y byddai hyn yn effeithio ar y capasiti o ran dal y llwyth.
Ym mis Hydref 2025, yn ystod gwaith archwilio arferol, darganfuwyd difrod strwythurol i’r bont. Caewyd y bont ar unwaith i’rr holl draffig ond roedd yn dal i fod ar agor i gerddwyr.
Ym mis Mawrth 2026, darganfuwyd craciau newydd yn strwythur haearn bwrw’r bonta ar Mheir 2 a 4. Mae’r craciau hyn yn risg sylweddol i stwythyr. Felly, mae Cyngor Sir Fynwy wedi gwneud y penderfyniad i gau’r bont i bob defnyddiwr ar sail diogelwch.
Mae peirianyddion arbenigol wedi cynghori Cyngor Sir Fynwy fod y craciau newydd a welwyd yn strwythur haearn bwrw’r bont yn berygl sylweddol i ddiogelwch.
Yn ganlyniad, mae’r bont nawr ar gau i bob defnyddiwr.
Yn ystod yrarchwiliad yn Hydref 2025, nodwyd crac newydd gan godi pryderon ynghylch cydnerthedd strwythurol y rhan hon o’r bont, wnaeth hyn achosi’r bont i chau ar gyfer traffig cerbydol. Roedd archwiliadau blaenorol wedi tynnu sylw at y ffaith fod lludded thermol a llwyth cerbydau wedi effeithio ar y trawstiau strwythurol. Mae’n debygol fod y crac diweddar yn gysylltiedig ag ehangu a chyfangiad yr haearn wrth i’r tymheredd newid.
Fe ddaethon ni o hyd i graciau mewn ardaloedd tebyg yn 2018. Penderfynodd ein peirianwyr ar y pryd y gallai’r bont aros ar agor, ond gyda gwiriadau ychwanegol. Fodd bynnag, rhagwelwyd y byddai cylchoedd tymheredd yn achosi mwy o graciau yn y pen draw.
Rydyn ni’n ymchwilio i’r opsiynau ar gyfer atgyweirio. Mae’r strwythur yn Strwythur Rhestredig Gradd 1, a rhaid gwneud yr holl waith atgyweirio mewn ffordd sy’n cynnal cywirdeb y Rhestru. Dydy weldio’r haearn bwrw ar strwythur fel hwn ddim yn ymarferol. Mae’r crac trwy’r trawst yn llwyr, a, fel y mae nawr, bydd y straen yn symud i ran arall.
Rydyn ni’n gobeithio bod modd ei thrwsio, ond bydd trwsio’r bont yn ddiogel yn broses gymhleth. Rydym ar hyn o bryd yn gweithio gyda pheirianwyr arbenigol i nodi’r ffordd orau ymlaen i atgyweirio’r bont. Er mwyn sicrhau bod y cynigion gorau posibl yn cael eu cyflwyno, mae’r peirianwyr ar hyn o bryd yn cynnal asesiadau o strwythur y bont.
Byddwn yn parhau i gydweithio â phob partner, gan gynnwys Cadw, i sicrhau bod yr opsiynau gorau yn cael eu harchwilio.
Dydyn ni ddim yn gallu cadarnhau amserlen ar hyn o bryd. Gan fod hwn yn strwythur Rhestredig Gradd 1, bydd angen cymeradwyaeth CADW ar unrhyw waith hefyd. Mae trwsio strwythur o’r math hwn yn waith manwl a gallai gymryd tipyn o amser.
Does gennym ni ddim unrhyw dystiolaeth i awgrymu bod y cyfyngiadau ar bwysau wedi creu unrhyw draffig ychwanegol ar ffyrdd lleol.
Rydyn ni’n gweithio gyda pheirianyddion arbenigol er mwyn deall yr opsiynau tymor canolig a hirdymor ar gyfer y bont. Byddwn yn rhoi diweddariadau pellach cyn gynted â phosibl.