Beth yw Craffu?  

Craffu yw’r gweithgaredd o herio penderfyniadau a pholisïau i sicrhau’r canlyniad gorau posibl ar gyfer pobl yn signpost1Sir Fynwy.

Pam ydym ei angen?

Mae craffu yn ofyniad cyfreithiol i wella llywodraethiant corfforaethol drwy sicrhau agoredrwydd, atebolrwydd a thyloywder mewn gwneud penderfyniadau.

Sut mae Cyngor Sir Fynwy yn craffu?

Mae’r cymunedau eu hunain yn gwneud llawer o benderfyniadau sy’n effeithio arnynt. Caiff penderfyniadau hefyd eu gwneud gan Swyddogion y Cyngor, Aelodau’r Cyngor (Cynghorwyr Sir etholedig), Aelodau Gweithredol y Cyngor (yr arweinyddiaeth wleidyddol) a’r Cyngor llawn (pob Cynghorydd Sir etholedig). Er mai’r Aelodau Gweithredol (y Cabinet) sy’n cynnig a gweithredu polisi, mae gan weddill yr Aelodau ran hanfodol mewn Craffu drwy bedwar Pwyllgor Dethol:

http://www.monmouthshire.gov.uk/?p=22668

  • Pwyllgor Dethol Economi a Datblygu:

http://www.monmouthshire.gov.uk/?p=22697

  • Pwyllgor Dethol Cymunedau Cryf:

http://www.monmouthshire.gov.uk/?p=22721

Diben y Pwyllgorau Craffu a Dethol yw sicrhau y caiff Cynghorwyr a Swyddogion eu dal yn atebol am y penderfyniadau a wnânt ar ran cymunedau. Nid oes gan Craffu bwerau penderfynu, fodd bynnag maent yn profi os yw’r Cyngor yn gwneud y penderfyniadau cywir ac yn mabwysiadu’r polisïau cywir ac yn gwneud argymhellion am sut y gellir gwella gwasanaethau’r Cyngor. Mae mwy o fanylion ar gylch gorchwyl y pedwar Pwyllgor Dethol yng Nghylch Gorchwyl Pwyllgor Dethol Sir Fynwy.

Sut mae Pwyllgorau Craffu yn gweithio?

  • Mae pob Pwyllgor Craffu yn cwrdd bob chwe wythnos, gyda chyfarfodydd ychwanegol yn cael eu trefnu pan fo angen.
  • Mae’r pwyllgor yn cynnwys 9 Aelod heb fod yn Aelodau Gweithredol ac mae’r Pwyllgor yn ethol cadeirydd bob blwyddyn.
  • Mae’r Pwyllgorau Craffu yn gosod eu hagenda eu hunain ac yn cytuno ar flaen raglen waith am y flwyddyn.
  • Mae’r Pwyllgorau Craffu yn cynnal cyfarfodydd ymlaen llaw i drafod eitemau ar yr agenda a chytuno ar linellau cwestiynu.
  • Gall Pwyllgorau Dethol graffu ar benderfyniadau cyn eu cymryd a gallant hefyd adolygu penderfyniadau’r gorffennol – Craffu cyn-penderfyniad ac ôl-penderfyniad.
  • Gall Pwyllgorau Craffu gwrdd ar y cyd i drafod materion o fudd cyffredin.
  • Gall Pwyllgorau Craffu gynnull gyda Phwyllgor Craffu Cyngor arall i graffu ar wasanaethau ar y cyd neu feysydd o gonsyrn cyffredin.

Mae’r Protocol Craffu a Gweithredol  yn rhoi esboniad manwl o’r rheolau a’r rheoliadau yn ymwneud â Craffu.

Sut mae Pwyllgorau Craffu yn penderfynu beth i’w graffu?

Bydd Pwyllgor Craffu yn dewis pynciau i’w craffu drwy ystyried:

  • Blaen-gynllunydd y Cabinet a’r Cyngor
  • Awgrymiadau gan y cyhoedd
  • Asesiad risg y Cyngor
  • Awgrymiadau a wneir gan Swyddogion
  • Awgrymiadau Aelodau eu hunain

Os hoffech awgrymu eitem ar gyfer craffu, anfonwch e-bost at Hazel Ilett, Rheolwr Craffu: Hazelilett@Monmouthshire.gov.uk

Os hoffech weld beth sy’n cael ei graffu ar hyn o bryd, cliciwch yma os gwelwch yn dda …

Blaen-raglen Waith Craffu Mai 2016

 

Sut mae Craffu yn dylanwadu ar ganlyniadau i’r cyhoedd

  • Mae Pwyllgorau Craffu yn asesu effaith polisïau’r Cyngor ar gymunedau lleol ac argymell gwelliant.  Enghraifft: Bu Craffu sylweddol ar y ‘Polisi Peillio’ i sicrhau y gellid trin pryderon y cyhoedd ar gam cynnar.
  • Hyrwyddo materion o gonsyrn lleol i breswylwyr a datblygu polisi newydd y Cyngor.  Enghraifft: Arweiniodd pryderon y cyhoedd am yrru ar ffordd dosbarth B yn Sir Fynwy at i aelod Grŵp archwilio ‘Cyfyngiadau Cyflymder Traffig’ ar draws y sir, gan weithio gyda’r Heddlu i ddiwygio’r polisi.
  • Bod yn ‘gyfaill critigol’ drwy gwestiynu sut y gwnaed penderfyniadau a rhoi ‘rhwystrau a gwrthbwysau’ i wneuthurwyr penderfyniadau.  Enghraifft: Bu craffu cadarn ar y penderfyniad i gau safle oedd yn darparu gwasanaethau i oedolion gydag anableddau dysgu. Craffu oedd y cerbyd ar gyfer i ddefnyddwyr gwasanaeth a rhanddeiliaid allweddol gyfarch gwneuthurwyr penderfyniadau. Fe wnaeth y Pwyllgor ddadansoddi a chefnogi achos busnes a baratowyd gan staff a roddodd ddatrysiad blaengar a alluogodd cadw’r safle ar agor.
  • Sicrhau fod Sir Fynwy yn perfformio hyd eithaf ei gallu ac yn darparu gwasanaethau ansawdd uchel i’r cyhoedd.   Enghraifft: Ymwelodd Craffu â thoiledau cyhoeddus ledled Sir Fynwy a dynodi diffygion difrifol yn y gwasanaethau a ddarperid. Argymhellodd Craffu welliannau i rai cyfleusterau, cau rhai eraill a throsglwyddo cyfrifoldeb am gynnal a chadw rhai cyfleusterau i sefydliadau eraill, gan arbed adnoddau i’r Cyngor.
  • Ymgysylltu gyda’r cyhoedd i ddatblygu polisïau a gwasanaethau yn canolbwyntio ar y dinesydd.  Enghraifft: Heriodd Craffu yr achos busnes i uno Canolfannau Croeso Ymwelwyr ac Amgueddfeydd yn y pedair prif dref. Gofynnodd y Pwyllgor y cwestiwn ‘beth sy’n bwysig?’ yn eu cymunedau. Rhoddodd Craffu ddull i’r cyhoedd ymgysylltu â’r dilema cyllideb a sicrhau y rhoddir ystyriaeth i anghenion penodol trefi lleol Sir Fynwy.

 

A all y Gymuned gymryd rhan?

Mae craffu yn croesawu cyfranogiad y cyhoedd yn eu gwaith oherwydd ei fod yn sicrhau fod Craffu yn ystyrlon. Caiff y cyhoedd eu hannog i gymryd rhan mewn Craffu drwy awgrymu eitemau ar gyfer Craffu neu drwy fynegi barn ar bwnc neilltuol ar yr agenda. Gall y cyhoedd gymryd rhan drwy:

  • Mynychu un o’n Pwyllgorau i annerch y Pwyllgor neu i weld y Cynghorwyr ar waith…
  • Siarad gyda ni … cysylltwch â Hazelilett@monmouthshire.gov.uk , Rheolwr Craffu, neu drwy Gadeirydd Craffu i fynegi eich barn os na allwch ymuno â ni …
  • Cyflwyno sylwadau drwy ein tudalennau gwefan…
  • Cymryd rhan mewn ymgynghoriadau ar bynciau sy’n destun Craffu…BOOKWORM

Sut y gallaf gael mwy o wybodaeth?

Mae’r wefan yn cael ei ‘hadeiladu’ ar hyn o bryd a bydd maes o law yn adnodd ar-lein ar gyfer Aelodau etholedig. Yn y cyfamser, mae’n rhai gwybodaeth ar y broses Craffu yn Sir Fynwy i’r cyhoedd, Cynghorwyr a Swyddogion. Mae’r Llawlyfr Craffu  yn rhoi esboniad o Craffu. I gael gwybodaeth fanylach ar sut mae’r broses Craffu yn gweithio, darllenwch y  Protocol Craffu a Gweithredol  neu Gyfansoddiad y Cyngor. I gael dealltwriaeth o gyfeiriad a pherfformiad y swyddogaeth Craffu, mae croeso i chi ddarllen Cynllun Gwasanaeth Craffu 2015-16 Chwarter 2

Pynciau Llosg…

Y ‘pwnc llosg’ presennol sy’n cael ei drafod yw Craffu ar y Cyd … Yr Hynt a’r Helynt …. i gael mwy o wybodaeth, darllenwch y blog ar ‘Gyfnewidfa Arfer Da’ Swyddfa Archwilio Cymru.  www.monmouthshire.gov.uk/joint-scrutiny-trials-tribulations